Zioła na balkonie – jakie warto posadzić i jak je uprawiać?
Własny zielnik na balkonie to jeden z najprostszych sposobów na zagospodarowanie niewielkiej przestrzeni. Świeże zioła pachną, ładnie wyglądają i zawsze są pod ręką podczas gotowania. Zioła nie mają dużych wymagań, dlatego ich uprawa na balkonie świetnie sprawdzi się także u początkujących. Podpowiadamy, jakie zioła wybrać na balkon, w czym je posadzić i jak o nie dbać, żeby cieszyć się zbiorami przez cały sezon.
Donica aluminiowa Apollo 1 Mobile – 60x60x50.3 cm
2 095,80 zł – 2 130,45 zł
Donica aluminiowa Alessio 1 – 50x50x50 cm
1 264,80 złDlaczego warto mieć zioła na balkonie?
Ogródek ziołowy na balkonie łączy przyjemne z pożytecznym. Zioła dekorują przestrzeń różnymi odcieniami zieleni, a wiele z nich pięknie kwitnie i przyciąga pszczoły. Do tego są tańsze i świeższe niż te kupowane w sklepie – liście zbierasz dokładnie wtedy, gdy ich potrzebujesz. Część gatunków, np. lawenda czy melisa, odstrasza też komary i nadaje balkonowi przyjemny zapach.
Jakie zioła posadzić na balkonie?
Najlepiej zacząć od ziół, których najczęściej używasz w kuchni. Warto podzielić je na dwie grupy, bo mają inne potrzeby i inaczej się je uprawia.
Zioła jednoroczne
- bazylia – lubi ciepło i pełne słońce, jest wrażliwa na chłód, dlatego wystawiamy ją na balkon dopiero po przymrozkach,
- koper i kolendra – rosną szybko, warto wysiewać je co kilka tygodni, żeby mieć stały zbiór,
- pietruszka naciowa – łatwa w uprawie, dobrze rośnie także w półcieniu,
- majeranek i czaber – aromatyczne zioła do mięs i strączków, lubiące słońce i suche podłoże.
Zioła wieloletnie
- tymianek i rozmaryn – śródziemnomorskie, odporne na suszę, potrzebują słońca i przepuszczalnej ziemi; rozmaryn w polskim klimacie najlepiej zimować w chłodnym, jasnym pomieszczeniu,
- szałwia i lawenda – dekoracyjne i pachnące, dobrze znoszą upały,
- mięta i melisa – lubią wilgotniejsze podłoże i półcień, ale mocno się rozrastają, dlatego najlepiej sadzić je w osobnej donicy,
- lubczyk i szczypiorek – bardzo odporne, co roku odrastają z tych samych roślin.
Stanowisko – ile słońca potrzebują zioła?
Większość ziół lubi słońce – na balkonie południowym lub zachodnim dobrze rosną bazylia, tymianek, rozmaryn, szałwia, lawenda i majeranek. Na balkonie wschodnim lub w półcieniu lepiej poradzą sobie mięta, melisa, pietruszka, szczypiorek i lubczyk. Przy wyborze miejsca pamiętaj o wietrze: na wyższych piętrach delikatne zioła łatwo przesychają, dlatego warto ustawić je przy ścianie lub za osłoną z wyższych roślin.
Donice na zioła – jakie wybrać?
Zioła można sadzić pojedynczo lub w większych kompozycjach. Jedna duża donica z kilkoma gatunkami wolniej przesycha niż kilka małych pojemników i lepiej wygląda. Dobierając donice na zioła, zwróć uwagę na:
- otwory odpływowe – zioła nie znoszą zalegającej wody; na dnie warto ułożyć warstwę drenażu z keramzytu,
- wagę – na balkonie najlepiej sprawdzą się lżejsze donice z aluminium lub włókna szklanego,
- mobilność – donice na kółkach łatwo przesunąć bliżej kuchni albo w słoneczniejsze miejsce,
- rozmiar – najmniejsze donice WOF mają wymiary 50 × 50 × 50 cm, więc sprawdzą się na większym balkonie lub tarasie jako miejsce na cały ogródek ziołowy.
Wyższe modele ułatwiają pielęgnację, bo nie trzeba się schylać przy zbiorze. Zobacz wysokie donice balkonowe.
Sadzenie ziół na balkonie krok po kroku
- Zioła najlepiej sadzić na balkonie w drugiej połowie maja, gdy minie ryzyko przymrozków. Wieloletnie gatunki, takie jak tymianek czy szczypiorek, można posadzić nieco wcześniej.
- Na dno donicy wsyp keramzyt, a następnie przepuszczalne podłoże – najlepiej ziemię do ziół lub mieszankę ziemi uniwersalnej z piaskiem.
- Sadzonki z centrum ogrodniczego są zwykle zdrowsze niż te z supermarketu, które często są zbyt gęsto posiane.
- Nie sadź ziół zbyt gęsto – każda roślina potrzebuje miejsca na rozwój.
- Gatunki o podobnych wymaganiach sadź razem: śródziemnomorskie (tymianek, rozmaryn, szałwia) w jednej donicy, a lubiące wilgoć (pietruszka, szczypiorek) w drugiej. Miętę posadź osobno.
Pielęgnacja ziół na balkonie
Podlewanie – podłoże powinno być lekko wilgotne, ale nie mokre. W upały zioła w pojemnikach trzeba podlewać nawet codziennie, najlepiej rano lub wieczorem. Śródziemnomorskie gatunki lepiej znoszą krótkie przesuszenie niż nadmiar wody.
Nawożenie – zioła nie potrzebują dużo nawozu, ale w donicy składniki odżywcze szybko się wyczerpują. Wystarczy co kilka tygodni zastosować naturalny nawóz, np. biohumus, lub nawóz przeznaczony do ziół. Zbyt intensywne nawożenie osłabia aromat liści.
Zbiór – regularne przycinanie pobudza zioła do krzewienia się. Zbieraj młode wierzchołki pędów, a kwiatostany bazylii usuwaj na bieżąco, żeby roślina dłużej dawała liście. Nadmiar zbiorów możesz ususzyć lub zamrozić.
Jak przezimować zioła na balkonie?
Zioła jednoroczne kończą sezon jesienią. Wieloletnie – tymianek, szałwia, lawenda, mięta, melisa, szczypiorek i lubczyk – mogą zimować na zewnątrz, jeśli rosną w dużej, mrozoodpornej donicy. Warto osłonić ją agrowłókniną i ustawić przy ścianie, a w dni bez mrozu sprawdzić, czy podłoże nie jest całkiem suche. Rozmaryn lepiej przenieść na zimę do chłodnego, jasnego pomieszczenia.
Z dobrze dobraną donicą, w słonecznym miejscu i przy regularnym podlewaniu własne zioła na balkonie będą cieszyć smakiem i zapachem od wiosny do jesieni.